Akademia Polityk Żywnościowych

Akademia Polityk Żywnościowych to cykl spotkań online, którego celem jest dostarczenie liderom i liderkom zmiany praktycznej wiedzy i konkretnych narzędzi do wdrażania zmian w lokalnym systemie żywnościowym.

Czego możesz się spodziewać po Akademii Polityk Żywnościowych?

• pigułki specjalistycznej wiedzy o * miejskich politykach żywnościowych * krótkich łańcuchach dostaw * ulokalnieniu zamówień publicznych * przeciwdziałaniu marnowaniu żywności * edukacji żywnościowej
• dyskusji o wdrażaniu konkretnych rozwiązań w twojej gminie
• spotkań z praktykami

Dlaczego warto?

• Dowiesz się, jak wprowadzać polityki żywnościowe w swojej gminie
• Poznasz rozwiązania, które działają
• Nawiążesz kontakt z osobami wdrażającymi podobne inicjatywy
• Otrzymasz dostęp do materiałów ze spotkania

Pierwsze spotkanie Akademii Polityk Żywnościowych już 8 października o 13:00

---

8.10.2025 | Miejska polityka żywnościowa – od globalnych wyzwań do lokalnych działań

Obecny kontekst geopolityczny i klimatyczny każą uważnie przyjrzeć się różnym aspektom bezpieczeństwa, również bezpieczeństwa żywnościowego na poziomie lokalnym. 60% mieszkańców Polski mieszka w miastach, w których dostep do żywności organizują dziś przede wszystkim sieci handlowe.

Zabezpieczenie dostępu do wody i żywności w wypadku zagrożenia leży jednak po stronie samorządu. Ustawa o ochronie ludności i obronie cywilnej z 5 grudnia 2024 r. mówi wprost, że samorządy muszą być w stanie zapewnić żywność przez co najmniej 3 dni (art. 33, ust. 3). Również praktyka pokazuje, że w sytuacji kryzysowej to samorządy muszą zaadresować bieżące problemy. Pytanie, na ile gminy są na to gotowe? Skąd samorządy mają brać żywność w razie kryzysu i na ile są dziś samowystarczalne? Co wiemy o lokalnej produkcji, magazynach, możliwościach przetwórczych czy infrastrukturze chłodniczej?

Przygotowanie do potencjalnego kryzysu żywnościowego nie musi być wyizolowanym, przytłaczającym i kosztownym zadaniem na wypadek kryzysu militarnego, który miejmy nadzieję nie nadejdzie. Lokalne bezpieczeństwo żywnościowe można budować efektywnie kosztowo, łącząc zabezpieczenie gminy w żywność z realizacją innych zadań: podnoszeniem bioróżnorodności w mieście, dbaniem o zdrowie psychiczne mieszkanek i mieszkańców, rozwijając lokalne rynki żywnościowe, poprawiając jakość posiłków w stołówkach, ograniczając marnowanie żywności, podnosząc kompetencje mieszkańców i mieszkanek.

Takie podejście do bezpieczeństwa żywnościowego w Polsce prezentuje Wrocław, który od dłuższego czasu wdraża różne rozwiązania, by budować zrównoważony system żywnościowy w mieście i przygotowuje się do napisania i przyjęcia polityki żywnościowej. Inaugurujące spotkanie Akademii Polityk Żywnościowych poświęcimy tworzeniu miejskich polityk żywnościowych na przykładzie Wrocławia.

13.11.2025 | Targowiska jako filar bezpieczeństwa żywnościowego miast

W sytuacji kryzysowej, gdy zawodzą globalne i krajowe systemy logistyczne, bezpośredni dostęp do lokalnych producentów staje się fundamentem zaopatrzenia miasta. Targowiska, łącząc miasto z jego rolniczym zapleczem (historycznymi „kręgami dostaw”), zapewniają dywersyfikację i stabilność dostaw świeżej żywności. 

Traktowanie targowisk jako filaru lokalnej polityki żywnościowej pozwala miastu oprzeć swoje bezpieczeństwo na wielu filarach, a nie tylko na sektorze wielkopowierzchniowym.

Inwestycja w nowoczesne, dobrze zarządzane targowiska to wsparcie lokalnej przedsiębiorczości (rolników, rzemieślników), budowanie gospodarki opartej na zaufaniu i tworzenie centrów życia społecznego, edukacji i integracji. Targowiska to również przestrzenie, które – odpowiednio zaprojektowane – mogą wspierać cele środowiskowe (mikromobilność, zero waste, zielona infrastruktura). 

Podczas najbliższego spotkania pokażemy, jak w praktyce rozwijać potencjał targowisk. Omówimy różne modele ich funkcjonowania, przyjrzymy się inspirującym studiom przypadku (jak Targ Ziemi 130) oraz  przeanalizujemy konkretne działania wdrażane w Krakowie, by wzmocnić ten strategiczny element systemu żywnościowego.

Serdecznie zapraszamy do udziału samorządowców, badaczy, aktywistów miejskich oraz wszystkich zainteresowanych budowaniem zrównoważonych i odpornych systemów żywnościowych.

Program spotkania

Data: 13.11.2025 (czwartek), godziny: 13:00 – 14:30 , spotkanie online (webinar) [link do spotkania dostaną Państwo kilka dni przed spotkaniem]

13:00  Otwarcie spotkania | Katarzyna Banul-Wójcikowska, Instytut Strategii Żywnościowych Grunt

13:05 – 13:20 Targowiska jako filar bezpieczeństwa żywnościowego miast | dr Paulina Sobiesiak-Penszko,  Instytut Strategii Żywnościowych Grunt

13:25 – 13:45  Targ Ziemi 130 – jak zorganizować targ, który przyciąga klientów i lokalnych sprzedawców? | Joanna Maślukiewicz, rolniczka, właścicielka Kozłonoga Gospodarstwo Kozie

13:45 – 14:15 Rozwój lokalnych targowisk jako element bezpieczeństwa żywnościowego miasta na przykładzie Krakowa | Katarzyna Przyjemska-Grzesik, Zarząd Zieleni Miejskiej w Krakowie

14:15 – 15:00 Pytania i dyskusja.

Moderacja: Katarzyna Banul-Wójcikowska

20.01.2026 | Żywienie zbiorowe jako koło zamachowe zmian w lokalnym systemie żywnościowym

Stołówki w szkołach, szpitalach czy domach pomocy społecznej pełnią znacznie ważniejszą rolę niż tylko wydawanie posiłków. Są zapleczem, które może zostać wykorzystane w sytuacjach kryzysowych, a jednocześnie realnym narzędziem wspierania lokalnego rynku oraz kształtowania nawyków żywieniowych dzieci, młodzieży i seniorów.

Niewykorzystany potencjał – strategiczne podejście do żywienia zbiorowego

Podczas spotkania przyjrzymy się temu, w jaki sposób  gminy mogą wykorzystać ten potencjał do realnego budowania lokalnej odporności żywnościowej oraz wspierania rolników poprzez rozwój krótkich łańcuchów dostaw.

Niedawny raport Najwyższej Izby Kontroli wykazał, że wysoka jakość żywności w polskich stołówkach często pozostaje jedynie deklaracją. Jednocześnie kontrola wskazała także pojedyncze, pozytywne inicjatywy, które dowodzą, że zmiana jest możliwa. Poprawa jakości żywienia zaczyna się przede wszystkim od odchodzenia od żywności wysoko przetworzonej na rzecz posiłków przygotowywanych od podstaw. W praktyce oznacza to konieczność zakupu większej ilości świeżych surowców warzyw, owoców, mięsa czy mąki.

Taka zmiana otwiera szkołom, przedszkolom, domom pomocy społecznej oraz gminom drogę do tworzenia zamówień w ramach krótkich łańcuchów dostaw, bezpośrednio od rolników. O tym, jak skutecznie przeprowadzić ten proces, opowie Monika Kubisz z Urzędu Miasta Rybnika.

Program spotkania

Data: 20 stycznia 2026 r. (wtorek)

Godzina: 13:00 – 14:30

Miejsce: Online (Webinar)

Program spotkania

13:00 – 13:10 | Otwarcie spotkania – dr Paulina Sobiesiak-Penszko (Instytut Strategii Żywnościowych Grunt)

13:10 – 13:30 | Żywienie zbiorowe jako filar bezpieczeństwa żywnościowego – Katarzyna Banul-Wójcikowska (Instytut Strategii Żywnościowych Grunt)

13:30 – 14:00 | Jak Rybnik wykorzystuje zamówienia publiczne, by podnieść jakość żywienia zbiorowego – Monika Kubisz (Urząd Miasta Rybnika)

14:00 – 14:30 | Pytania i dyskusja (Moderacja: dr Paulina Sobiesiak-Penszko)