grunt
  • Strona główna
  • Publikacje
  • Wydarzenia
  • O nas
    • O nas
    • Zespół
    • Instytut Grunt w mediach
  • Projekty
    • Akademia Polityk Żywnościowych
    • KAMPANIA Polski talerz przyszłości
    • Jaka polityka żywnościowa dla Rzeszowa?
    • Konsumenci o bezpieczeństwie żywnościowym
    • Szkolenia i warsztaty
  • Baza wiedzy
  • Strona główna
  • Polski talerz przyszłości. Wspierajmy polskich producentów

Polski talerz przyszłości. Wspierajmy polskich producentów

Kampania Polski talerz przyszłości

Współczesny system żywnościowy nie działa tak, jak powinien. Zamiast świeżej, lokalnej i różnorodnej żywności – na nasze stoły trafiają głównie produkty wysoko przetworzone, warzywa i owoce pozbawione smaku, dostępne przez cały rok, ale oderwane od sezonowości i lokalnego kontekstu.

Kampania edukacyjna „Polski Talerz Przyszłości”, zainicjowana przez Instytut Strategii Żywnościowych „Grunt”, pokazuje, jak bardzo oddaliliśmy się od źródeł jedzenia. Coraz rzadziej wiemy, co właściwie trafia na nasze talerze, skąd pochodzi i jak zostało wyprodukowane. Coraz rzadziej mamy też kontakt z tym, kto za jakość żywności odpowiada – z rolnikiem.

Dominujący model sprzyja masowej produkcji i wielkoobszarowym monokulturom, spychając na margines lokalne gospodarstwa, które powinny być fundamentem zdrowego systemu żywnościowego. To nie tylko zagrożenie dla naszego zdrowia, ale i realne osłabienie pozycji polskiego rolnika – zarówno ekonomicznej, jak i społecznej.

Ale ten system można zmienić.

  • Konsumenci mogą głosować portfelem – wybierając żywność lokalną, sezonową i wspierając małych producentów.
  • Samorządy i państwo mogą tworzyć polityki żywnościowe – wspierające lokalne rynki, skracające łańcuchy dostaw i ułatwiające dostęp do dobrej jakości produktów.

O tym, co nie działa i jak możemy to naprawić, opowiadają w spocie kampanii:
Marta Manowska – ambasadorka kampanii, oraz Damian Micyk – rolnik z Małopolski.

Zobacz spot. Zastanów się, co masz na talerzu.

Dostęp do świeżych warzyw i owoców to postulat kampanii Polski talerz przyszłości

72%

Polek i Polaków obawia się ograniczenia dostępności niektórych produktów spożywczych w najbliższych 10 latach.

Badania Instytutu Grunt pokazują, że 31% Polek i Polaków deklaruje, że nie jest w stanie zaopatrzyć rodziny w żywność wysokiej jakości.

31%

Polek i Polaków deklaruje, że nie jest w stanie zaopatrzyć rodziny w żywność wysokiej jakości.

Badania Instytutu Grunt pokazują, że 62% Polek i Polaków uważa, że państwo 
za mało wspiera krajowych producentów 
żywnośc

62%

Polek i Polaków uważa, że państwo
za mało wspiera krajowych producentów
żywności.

Przejdź do raportu

Co oferuje nam obecny system żywnościowy?

Spadająca jakość żywności: przetworzona, bez smaku i wartości odżywczych.
Brak łatwego dostępu do żywności od polskiego rolnika: dominacja produktów bez jasnego oznakowania ich pochodzenia i jakości.
Brak bezpośredniego dostępu do rynku: dominacja pośredników i sieci handlowych. Tylko 1% największych gospodarstw rolnych kontroluje 70% gruntów rolnych na Ziemi.
Wysokie ceny nieprzetworzonej, świeżej żywności: zdrowe produkty stają się luksusem. Ceny przetworzonej żywności na całym świecie rosły w latach 1990-2015 znacznie wolniej niż ceny świeżych owoców i warzyw [ze względu na państwowe subsydia, umowy handlowe].
Monotonia i ograniczona dostępność: coraz więcej marek i produktów na półkach to pozorna różnorodność. Spośród 300 tysięcy gatunków roślin rosnących na lądzie polegamy głównie na 17 i stanowią one 90% naszej diety.
Niestabilność i nieopłacalność produkcji rolnej: wzrost kosztów produkcji i niska pozycja rolników względem handlu.
Zaniedbanie małych, zrównoważonych gospodarstw: dotacje wspierają duże przemysłowe farmy. Na terenie całej Unii Europejskiej około 80% dopłat trafia do około 20% najbogatszych właścicieli ziemskich.
Skutki zmiany klimatu: susze, nawałnice, grad, gwałtowne wahania temperatur – to już codzienność dla polskich rolników. Nawet 6,5 mld złotych mogą być warte plony, które tracimy przeciętnie rocznie w wyniku susz.

Jak zmienić polski system żywnościowy?

To państwo i samorządy mają
do odegrania kluczową rolę
w budowaniu bardziej sprawiedliwego, lokalnego
i odpornego rynku żywnościowego.

Potrzebujemy działań, które nie tylko poprawią sytuację polskich rolników, ale też zapewnią społeczeństwu łatwy dostęp do zdrowej, lokalnej żywności – dziś i w przyszłości. Dlatego apelujemy o wdrożenie Krajowej Polityki Żywnościowej – spójnej i długofalowej strategii, która połączy politykę rolną, zdrowotną, społeczną i konsumencką w jeden zintegrowany program oparty o konkretne cele, mierzalne rezultaty oraz jasne etapy wdrażania.

Koalicja na Rzecz Suwerenności Żywnościowej wystosowuje apel do władz, w którym opisuje jak zmienić system żywnościowy

Przeczytaj apel

Co powinna zawierać Krajowa Polityka Żywnościowa

  1. Lokalne polityki żywnościowe w 100 największych gminach
  2. Rozwój i promocja krótkich łańcuchów dostaw i lokalnego pośrednictwa
  3. Ulokalnienie zamówień publicznych
  4. Wsparcie dla targowisk i oznaczeń lokalnego pochodzenia
  1. Reforma publicznego doradztwa rolniczego w kierunku krótkich łańcuchów dostaw
  2. Wyrównywanie dostępu do dobrej jakości żywności
  3. Instytucjonalizacja polityki żywnościowej w samorządach
  4. Edukacja konsumencka i społeczna

Nie musisz czekać na Krajową Politykę Żywnościową. Możesz działać już dziś!

To możesz zrobić jako konsument

Wybieraj produkty sezonowe, lokalne i świeże: mniej chemii, więcej smaku i mniejszy ślad węglowy. Dobre dla zdrowia, portfela i lokalnych rolników.
Miejsce zakupów ma znaczenie: kupuj na targach, bazarach, w kooperatywach, bezpośrednio od rolników. Zapytaj o pochodzenie produktów.
Upominaj się o lokalną politykę żywnościową: twój samorząd może wspierać lokalne rolnictwo i zwiększać dostęp do dobrej jakości żywności.

To mogą zrobić samorządy

Promocja lokalnych producentów: zakładka lokalna żywność, z informacjami o gospodarstwach z najbliższej okolicy na stronie samorządu. Sezonowe akcje promujące lokalne produkty.
Lokalny ryneczek w dobrej lokalizacji: udostępnienie miejsca i stoisk dla lokalnych rolników bezpłatnie lub za symboliczną opłatą.
Lokalna żywność w żłobkach, przedszkolach i szkołach: warzywa i owoce od lokalnych producentów na stołówkach oraz spotkania z rolnikami w ramach edukacji żywnościowej.

grunt

Instytut Strategii Żywnościowych Grunt
biuro@instytutgrunt.org
tel: +48 573 046 227


KRS 0001121339
NIP 9512602712
REGON 529387328

Copyright by Instytut Strategii Żywnościowych "Grunt" 2025. Wszelkie prawa zastrzeżone.

  • Polityka prywatności