Za daleko. Polki i Polacy o bezpieczeństwie żywnościowym – nowy raport Instytutu Strategii Żywnościowych Grunt

Oddajemy w Państwa ręce raport „Za daleko. Polki i Polacy o bezpieczeństwie żywnościowym”, który powstał w oparciu o reprezentatywne badanie opinii publicznej przeprowadzone przez Instytut Strategii Żywnościowych Grunt w kwietniu 2025 roku. Chcieliśmy dowiedzieć się, co tak naprawdę myśli społeczeństwo o dostępie do żywności, jej jakości, cenach, roli lokalnych rolników i rolnictwa, a także o tym, kto – zdaniem obywateli – powinien odpowiadać za zapewnienie nam żywności w czasach kryzysów.

Paulina Sobiesiak-Penszko, Katarzyna Banul-Wójcikowska

Za daleko. Polki i Polacy o bezpieczeństwie żywnościowym

Warszawa 2025

Pobierz raport

Jeszcze niedawno pytania o dostępność żywności wydawały się odległe, nieistotne z naszej perspektywy, niezwiązane z codziennym życiem Europejczyków. Dziś, w obliczu rosnących cen, niepokojów geopolitycznych, protestów rolniczych i coraz bardziej odczuwalnych skutków zmiany klimatu, temat bezpieczeństwa żywnościowego wraca z nową siłą nie jako problem teoretyczny, lecz realna troska wielu Polek i Polaków.

Prezentowany raport, powstał na podstawie reprezentatywnego badania opinii publicznej, przeprowadzonego przez Instytut Strategii Żywnościowych Grunt w kwietniu 2025 roku. Chciałyśmy się dowiedzieć, co tak naprawdę myśli społeczeństwo o dostępie do żywności, jej jakości, cenach, roli lokalnych rolników i rolnictwa, a także o tym, kto – zdaniem obywateli – powinien odpowiadać za zapewnienie nam żywności w czasach kryzysów.

Czy żywność może się skończyć? Czy będzie nas na nią stać?

Wyniki okazały się jednoznaczne: poczucie zagrożenia rośnie. Coraz więcej osób – nie tylko z grup eksperckich, ale także konsumenckich – dostrzega, że system żywnościowy nie działa tak, jak byśmy chcieli. Ponad 70% badanych wyraża obawy, że w ciągu dekady niektóre produkty mogą stać się trudno dostępne lub zbyt drogie. Jednocześnie większość społeczeństwa ocenia, że polityka państwa polskiego wobec systemu rolno-spożywczego niewystarczająco wspiera nie tylko zdrowe i zrównoważone wybory żywieniowe obywateli, lecz również lokalnych producentów. Badanie uwidacznia także wyraźny rozdźwięk między deklarowanymi preferencjami konsumenckimi a rzeczywistymi możliwościami zakupu żywności wysokiej jakości. Choć wiele osób podkreśla, że przy wyborze produktów kieruje się ich świeżością, brakiem sztucznych dodatków, lokalnym pochodzeniem czy metodami produkcji, to w praktyce realizacja tych wyborów okazuje się trudna na skutek ograniczonej fizycznej dostępności takiej żywności. W rezultacie nawet konsumenci świadomi i gotowi na zmianę nawyków żywieniowych napotykają realne przeszkody w dostępie do żywności wysokiej jakości.

Taki obraz powinien budzić nie tylko naszą refleksję, ale przede wszystkim motywować do działania konsumentów, polityków, urzędników czy producentów żywności. Od czego należy zacząć? Podpowiedzią są zamieszczone na końcu raportu wnioski i rekomendacje wskazujące na niezbędne kierunki zmian w systemie żywnościowym, które wspierają wdrożenie długofalowej polityki żywnościowej – opartej na lokalności, dostępności, sprawiedliwości i odporności.