Raport końcowy z badania„Jaka polityka żywnościowadla Rzeszowa i ROF?”– potencjały i wyzwania
dr Paulina Sobiesiak-Penszko, dr Joanna Erbel, Katarzyna Banul-Wójcikowska
Data wydania: 23/01/2026
Współczesne miasta mierzą się z rosnącym wyzwaniem zapewnienia bezpieczeństwa żywnościowego swoim mieszkańcom. Dynamiczny wzrost populacji miejskiej, rosnące zapotrzebowanie na żywność oraz pogarszająca się stabilność globalnych i krajowych łańcuchów wytwarzania żywności tworzą coraz bardziej wymagające otoczenie. Niestabilność polityczna i gospodarcza, zmiany klimatyczne, degradacja środowiska oraz postępujące zanikanie tradycyjnych gospodarstw rodzinnych – przy jednoczesnym starzeniu się i zmniejszaniu liczby aktywnych rolników – w coraz większym stopniu zagrażają możliwościom produkcji żywności.
W odpowiedzi na te wyzwania miasta nie mogą pozostawać bierne. Coraz bardziej oczywista staje się potrzeba aktywnego działania na rzecz wzmocnienia odporności lokalnych systemów żywnościowych, skracania łańcuchów dostaw, wspierania lokalnych producentów i poprawy dostępu mieszkańców do zdrowej, świeżej i wysokiej jakości żywności. Jednym z kluczowych narzędzi umożliwiających osiągnięcie tych celów jest opracowanie i wdrożenie lokalnych polityk żywnościowych.
Polityki te obejmują szeroki zakres działań – od wspierania lokalnej produkcji i dywersyfikacji rynków zbytu, poprzez rozwój targowisk, programów edukacyjnych i mechanizmów ograniczających marnowanie żywności, aż po tworzenie platform współpracy pomiędzy rolnikami, przedsiębiorcami, administracją publiczną i konsumentami. Odpowiednio zaprojektowana polityka żywnościowa wspiera nie tylko zdrowie publiczne, ale również lokalną gospodarkę, środowisko naturalne i spójność społeczną, stając się elementem szerszej koncepcji zrównoważonego rozwoju miast.
Coraz więcej samorządów w Polsce podejmuje działania w tym kierunku – przykładem mogą być Kraków czy Wrocław, które wdrażają strategie żywnościowe, tworzą rady ds. żywności, przystępują do inicjatyw międzynarodowych, takich jak Pakt Mediolański, oraz rozwijają infrastrukturę wspierającą lokalnych producentów i konsumentów. Wciąż jednak wiele miast nie wykorzystuje swojego potencjału w tym obszarze lub nie dysponuje odpowiednimi narzędziami i wiedzą. Rzeszów – dynamicznie rozwijające się miasto o wyraźnych aspiracjach w zakresie zrównoważonego rozwoju, a jednocześnie położone w obszarze podwyższonego ryzyka geopolitycznego – nie posiada jeszcze kompleksowej polityki żywnościowej. Niniejszy raport jest krokiem w stronę zmiany tego stanu.
Podsumowuje on dotychczasowe działania badawcze i diagnostyczne dotyczące systemu żywnościowego Rzeszowa i Rzeszowskiego Obszaru Funkcjonalnego (ROF) przeprowadzone w ramach zleconego przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego zadania pt. „Jaka polityka żywnościowa dla Rzeszowa?”.
Celem opracowania jest stworzenie podstawy merytorycznej dla opracowania i wdrożenia miejskiej polityki żywnościowej – dokumentu, który pomoże wzmocnić odporność lokalnego systemu żywnościowego, zwiększyć bezpieczeństwo żywnościowe mieszkańców oraz ukierunkować rozwój miasta w stronę bardziej zrównoważonej przyszłości. Raport stanowi zatem ramę, na której w kolejnych etapach można budować konkretne działania związane z przygotowaniem i wdrażaniem polityki żywnościowej.
Żywność, rolnictwo i my
Interesują cię: bepieczeństwo żywnościowe, lokalne polityki żywnościowe, rolnictwo, krótkie łańcuchy dostaw oraz rozwój lokalnej żywności? Zapisz się do newslettera i bądź na bieżąco z naszymi działaniami!
