Lokalny system żywnościowy Rzeszowa i Rzeszowskiego Obszaru Funkcjonalnego w świetle potrzeb i oczekiwań interesariuszy
Paulina Sobiesiak-Penszko, Katarzyna Banul-Wójcikowska
Data wydania: 23/01/2026
Rzeszów i jego obszar funkcjonalny stoją dziś przed wyzwaniem stworzenia spójnej, długofalowej polityki żywnościowej, która odpowie na potrzeby mieszkańców, lokalnych producentów i instytucji publicznych. Aby dobrze rozpoznać uwarunkowania tego procesu, niezbędne było zebranie rzetelnych danych o podmiotach współtworzących lokalny system żywnościowy i o ich wzajemnych powiązaniach.
Pierwszym krokiem była analiza danych zastanych, przeprowadzona w marcu 2025 roku i udokumentowana w raporcie Mapa interesariuszy sektora rolno-spożywczego Rzeszowa i Rzeszowskiego Obszaru Funkcjonalnego. Badanie to pozwoliło wskazać najważniejszych aktorów lokalnego systemu żywnościowego oraz wstępnie opisać ich rolę w kształtowaniu miejskiej polityki żywnościowej. Na tej podstawie wyłoniono reprezentantów kluczowych grup interesariuszy, których opinie stały się fundamentem kolejnego etapu prac badawczych opisanych w niniejszym raporcie.
Wśród grup poddanych badaniu znaleźli się:
- lokalni decydenci i przedstawiciele instytucji publicznych odpowiedzialni za kształtowanie strategii rozwoju miasta i obszaru funkcjonalnego,
- rolnicy i producenci rolni, w tym przedstawiciele gospodarstw rodzinnych i ekologicznych,
- przetwórcy żywności,
- sektor handlu i dystrybucji, obejmujący zarówno detalistów, jak i hurtowników,
- rolnicze zrzeszenia i związki branżowe, reprezentujące interesy producentów i przetwórców,
- placówki żywienia zbiorowego i gastronomii,
- konsumenci, jako końcowi odbiorcy i współtwórcy lokalnego popytu na żywność.
Zasadniczym celem badań było pogłębienie wiedzy o sytuacji każdej z tych grup, lepsze zrozumienie ich potrzeb oraz identyfikacja barier i wyzwań towarzyszących budowaniu i wdrażaniu polityki żywnościowej w Rzeszowie oraz w całym Rzeszowskim Obszarze Funkcjonalnym.
Kluczowe pytanie badawcze brzmiało: jakie są potrzeby i oczekiwania poszczególnych grup interesariuszy lokalnego systemu żywnościowego. W rozmowach koncentrowano się m.in. na:
- znaczeniu Rzeszowa jako rynku zbytu dla lokalnej produkcji rolno-spożywczej, w tym potencjału miasta do pełnienia roli centrum dystrybucyjnego dla okolicznych gmin,
- dostępności lokalnej, wysokiej jakości żywności,
- roli miasta i sąsiednich gmin w rozwijaniu krótkich łańcuchów dostaw i wspieraniu bezpośrednich relacji producent–konsument,
- sytuacji lokalnych rolników i producentów,
- działaniach promujących lokalną żywność,
- edukacji żywieniowej i podnoszeniu świadomości konsumentów,
- inicjatywach ograniczających marnowanie żywności,
- kształcie lokalnego systemu żywnościowego i jego najważniejszych elementów.
Żywność, rolnictwo i my
Interesują cię: bepieczeństwo żywnościowe, lokalne polityki żywnościowe, rolnictwo, krótkie łańcuchy dostaw oraz rozwój lokalnej żywności? Zapisz się do newslettera i bądź na bieżąco z naszymi działaniami!
