Smak bezpieczeństwa: Relacja z konferencji o przyszłości miejskich systemów żywnościowych
6 marca 2025 roku w Krakowie odbyła się konferencja „Smak bezpieczeństwa: Żywność i jakość życia w mieście w dobie kryzysów”, która zgromadziła ekspertów, samorządowców, rolników i aktywistów zajmujących się tematyką zrównoważonego systemu żywnościowego. Było to pierwsze wydarzenie tej skali w Krakowie po podpisaniu przez miasto Paktu Mediolańskiego, zobowiązującego do działań na rzecz poprawy lokalnych systemów żywnościowych.
Wydarzenie otworzył Łukasz Pawlik, dyrektor Zarządu Zieleni Miejskiej, który podkreślił, że bezpieczeństwo żywnościowe to jeden z fundamentów jakości życia mieszkańców miast. Następnie nastąpiło uroczyste podpisanie deklaracji na rzecz rozwoju zrównoważonego systemu żywnościowego przez przedstawicieli miasta Kraków, Stowarzyszenia Metropolia Krakowska oraz wójcin i wójtów gmin krakowskiego obwarzanka. To symboliczne zobowiązanie do aktywnego działania na rzecz poprawy bezpieczeństwa żywnościowego i wdrażania innowacyjnych rozwiązań wspierających lokalnych rolników oraz konsumentów.
Deklaracja
Świadomi wyzwań i zagrożeń stojących przed systemami żywnościowymi Metropolii Krakowskiej, naszego regionu, kraju i świata, pragniemy podjąć wspólne działania na rzecz zapewnienia bezpieczeństwa żywnościowego mieszkańców naszych gmin i miast.
Deklarujemy chęć współpracy w celu wzmocnienia systemów żywnościowych w obszarze metropolitalnym, tak aby zapewniały one stały i niezawodny dostęp do odpowiednich, bezpiecznych, lokalnych, zróżnicowanych, uczciwych, zdrowych i bogatych w składniki odżywcze produktów żywnościowych dla wszystkich.
My, niżej podpisani, pragniemy:
wspierać zrównoważoną dystrybucję produktów żywnościowych oraz ich dostępność,
przeciwdziałać degradacji środowiska, wynikającej z intensywnej gospodarki rolnej, a mającej bezpośredni wpływ na niedobory zasobów i zmiany klimatu,
promować zrównoważonych modele produkcji i konsumpcji oparte na pracy lokalnych rolników oraz producentów żywności,
podnosić świadomość żywieniową i zmianę nawyków wśród mieszkańców, przeciwdziałać marnotrawstwu żywności.
Podpisując niniejszy dokument wyrażamy naszą troskę o świat, jaki zostawimy przyszłym pokoleniom, oraz zobowiązujemy się do podejmowania konkretnych działań na rzecz zrównoważonego rozwoju i bezpieczeństwa żywnościowego Metropolii Krakowskiej.
Miasto Kraków, Metropolia Krakowska
Ekspertki Instytutu Strategii Żywnościowych Grunt, dr Paulina Sobiesiak-Penszko i Katarzyna Banul-Wójcikowska, poprowadziły merytoryczną część konferencji, wprowadzając uczestników w kluczowe wyzwania współczesnego systemu żywnościowego. Podjęto tematy takie jak:
- rosnąca urbanizacja i zanik relacji miasto-wieś,
- starzejące się rolnictwo i spadek liczby gospodarstw rodzinnych,
- geopolityczne napięcia wpływające na globalne dostawy żywności,
- kryzys klimatyczny i jego wpływ na produkcję rolną,
- ukryte koszty systemu żywnościowego, w tym marnowanie jedzenia.
Warsztaty dostarczyły uczestnikom konkretnych rozwiązań, które pozwolą zbudować odporne lokalne systemy żywnościowe, takich jak: rozwijanie i promowanie rolnictwa miejskiego, wspieranie lokalnych rolników poprzez tworzenie rynków zbytu oraz ograniczanie marnowania żywności w placówkach zarządzanych przez miasta.
Szczególną uwagę poświęcono roli miast w kształtowaniu strategii zapewniających stabilność dostaw żywności poprzez integrację krótkich łańcuchów dostaw, rozwój miejskich farm oraz tworzenie przestrzeni dla rolnictwa społecznościowego. Wskazano również na potrzebę współpracy pomiędzy samorządami a producentami żywności w celu zwiększenia dostępności lokalnych, w tym ekologicznych produktów. Ekspertki podkreśliły również, że wprowadzenie odpowiednich regulacji może przyczynić się do bardziej sprawiedliwego i odpornego systemu żywnościowego, dlatego istotne jest wdrażanie strategii takich jak Wspólna Polityka Rolna UE czy „Od pola do stołu”, które stawiają na ochronę środowiska, poprawę dobrostanu rolników oraz wzmacnianie lokalnych gospodarek.
Kraków, dzięki takim wydarzeniom, pokazuje, że jest liderem w dziedzinie miejskiej polityki żywnościowej, a Instytut Strategii Żywnościowych Grunt z dumą wspiera te procesy. Dziękujemy wszystkim uczestnikom i partnerom za inspirujące dyskusje i współpracę na rzecz przyszłości żywności w miastach!
Wyczerpujące podsumowanie spotkania autorstwa Joanny Erbel oraz Alicji Wójcik można przeczytać w społeczności EKOPOLIS w spółdzielczej apce PLZ. Aplikację można ściągnąć w sklepie z apkami lub na plz.pl. Przy rejestracji trzeba podać kod społeczności: EKOPOLIS. Albo zeskanować poniższy QR kod.
Żywność, rolnictwo i my
Interesują cię: bepieczeństwo żywnościowe, lokalne polityki żywnościowe, rolnictwo, krótkie łańcuchy dostaw oraz rozwój lokalnej żywności? Zapisz się do newslettera i bądź na bieżąco z naszymi działaniami!
Zobacz inne aktualności
2026-04-10
Rolnictwo w punkcie zwrotnym. Wnioski po Europejskim Forum Rolniczym 2026 w Jasionce
Współczesne rolnictwo znalazło się w momencie, który coraz częściej określany jest jako punkt zwrotny. Nie jest to już jedynie publicystyczna metafora, lecz wniosek płynący wprost z debat ekspertów, rolników i przedstawicieli administracji podczas Europejskiego Forum Rolniczego 2026 w Jasionce.
2026-04-03
Łowca okazji czy strategiczny menedżer? Relacja ze spotkania Instytutu Strategii Żywnościowych Grunt
30 marca 2026 roku odbyło się spotkanie „Łowca okazji czy strategiczny menedżer? Świadomy konsument, krótkie łańcuchy dostaw i rola samorządów”, podczas którego zaprezentowaliśmy wyniki najnowszych badań Instytutu Strategii Żywnościowych Grunt oraz podjęliśmy dyskusję z ekspertkami i ekspertami reprezentującymi administrację publiczną, naukę, media i sektor rolny.
2026-03-06
KOMENTARZ: Lekcje z Bliskiego Wschodu: zrozumieć bezpieczeństwo żywnościowe
Żyjemy w iluzji obfitości. Świeże owoce zimą czy całoroczna dostępność egzotycznych produktów sprawiają, że wizja niedoborów wydaje się abstrakcyjna. Jednak współczesny handel opiera się na modelu „just-in-time”: sieci utrzymują minimalne zapasy, a magazyny są na bieżąco uzupełniane dostawami. Wystarczy jednak przerwanie łańcucha dostaw, by półki zaczęły pustoszeć. System ten jest też wrażliwy na awarie IT, brak paliwa i energii.
2026-01-11
KOMENTARZ: Mercosur i co dalej? Umowa handlowa jako test dla polskiego rolnictwa i polityki żywnościowej
Debata wokół umowy UE- Mercosur zbyt często sprowadza się do pytania: „czy polskie rolnictwo przetrwa konkurencję z Ameryką Południową?”. Znacznie istotniejsze pytanie brzmi: czy Polska wykorzysta ten moment, by zdefiniować własną strategię rozwoju rolnictwa i systemu żywnościowego – niezależnie od dalszych losów umowy handlowej.
