Odporne miasta w czasach kryzysu – relacja z panelu Kongresu Regeneracja
Współczesne miasta stoją w obliczu narastających kryzysów – od zmian klimatycznych, przez zawirowania geopolityczne, po wyzwania gospodarcze. Jak budować ich odporność? Właśnie na to pytanie próbowali odpowiedzieć eksperci podczas panelu dyskusyjnego „Odporne miasta w czasach kryzysu”, który odbył się 6 września na Kongresie Regeneracja. Wśród panelistów znalazła się prezeska Instytutu Strategii Żywnościowych Grunt, dr Paulina Sobiesiak-Penszko.
Żywność: fundament miejskiej odporności
Dr Paulina Sobiesiak-Penszko przypomniała, że historia miast to w dużej mierze historia troski o żywność. Przez wieki to właśnie systemy zabezpieczenia żywnościowego, takie jak miejskie spichlerze, targi, a nawet „ogrody zwycięstwa” zakładane w czasach wojen, pozwalały miastom funkcjonować i przetrwać.
Jak podkreśliła, choć przez ostatnie dekady temat żywności zszedł na dalszy plan, dziś ponownie musi wrócić do strategicznych dyskusji. Dlaczego? Bo aż 72% Europejczyków mieszka w miastach. To sprawia, że polityka żywnościowa to kluczowy element stabilności społecznej i miejskiej odporności.
Prezeska Instytutu Grunt zaproponowała dwa główne kierunki działania, które mogą wzmocnić bezpieczeństwo żywnościowe miast:
„Ujadalnianie” przestrzeni miejskiej
Chodzi o wprowadzanie do parków, skwerów i innych miejsc publicznych upraw jadalnych, np. drzew owocowych czy krzewów z jadalnymi owocami. Takie działania nie tylko dostarczają żywności, ale też budują więzi społeczne, zwiększają bioróżnorodność i pełnią funkcje edukacyjne. Doskonałym przykładem takiej inicjatywy jest Farma Miejska Wrocław.
Budowanie lokalnych rynków żywnościowych
Miasta mogą wspierać lokalnych producentów poprzez tworzenie odpowiedniej infrastruktury, takiej jak przetwórnie czy centra logistyczne. Kluczowe są też zamówienia publiczne dla szkół czy szpitali oraz promocja lokalnych produktów w gastronomii. Według dr Pauliny Sobiesiak-Penszko to właśnie żywność może stać się „mostem” łączącym miasto i wieś, tworząc nowoczesne sojusze.
Przykład Pleszewa i inne głosy
Podczas panelu dyskutowano również o innych aspektach odporności miast. Izabela Świątek z Urzędu Miasta i Gminy Pleszew pokazała, że nawet niewielkie miasta mogą być liderami innowacji. Pleszew, stawiając na innowacje społeczne, rozwija transport publiczny i politykę mieszkaniową, walcząc z demograficznymi wyzwaniami.
Alicja Wójcik (PLZ Spółdzielnia) podkreśliła rolę spółdzielczości jako narzędzia budowania lokalnej dumy i odporności. Z kolei Antoni Bielewicz (European Climate Foundation) zwrócił uwagę na to, że miasta są kluczowymi aktorami w transformacji klimatycznej, a Dariusz Marcjasz (Euronet Polska) przypomniał o znaczeniu gotowości na kryzysy finansowe, sugerując np. posiadanie zapasu gotówki.
Podsumowanie panelu Odporność miast w czasach kryzysu
Panel na Kongresie Regeneracja pokazał, że odporność miast to kompleksowe zagadnienie, wykraczające poza samą infrastrukturę. To przede wszystkim kwestia świadomej polityki, która obejmuje bezpieczeństwo żywnościowe, budowanie lokalnych społeczności i gotowość na nieprzewidziane wyzwania.
Wnioski są jasne: aby miasta były naprawdę odporne, muszą wrócić do korzeni i docenić strategiczną rolę żywności oraz wzmocnić lokalne sojusze.
Żywność, rolnictwo i my
Interesują cię: bepieczeństwo żywnościowe, lokalne polityki żywnościowe, rolnictwo, krótkie łańcuchy dostaw oraz rozwój lokalnej żywności? Zapisz się do newslettera i bądź na bieżąco z naszymi działaniami!
Zobacz inne aktualności
2026-07-26
KOMENTARZ: Transformacja rolnictwa trwa. Referendum jej nie zatrzyma
Odrzucenie polityki klimatycznej nie zatrzyma suszy, przymrozków ani ekstremalnych upałów. Prawdziwe pytanie brzmi nie „czy” rolnictwo ma się zmieniać, ale jak przeprowadzić tę zmianę, aby zabezpieczyć produkcję i nie pozostawić rolników samych z jej kosztami.
2026-07-05
Mozaika Bio w GreenTable Bistro – bioróżnorodność jako fundament odporności środowiska, gospodarki i systemu żywnościowego
2 czerwca 2026 roku w warszawskim GreenTable Bistro Instytut Strategii Żywnościowych Grunt poprowadził warsztat „Mozaika Bio – bioróżnorodność jako fundament odporności środowiska, gospodarki i systemu żywnościowego”. Przy lokalnie i sezonowo zastawionym stole mieliśmy okazję rozmawiać o związku bioróżnorodności z produkcją żywności oraz o potrzebie zwiększania dostępu do lokalnych produktów.
2026-06-28
II Kongres Miasta dla Suwerenności Żywnościowej – duma z pracy rolnika, agrointegracja i bezpieczeństwo żywnościowe
II Kongres Miasta dla Suwerenności Żywnościowej to przestrzeń pogłębionej rozmowy o tym, jak miasta, samorządy, rolnicy, instytucje publiczne, naukowcy i konsumenci mogą wspólnie budować odporne lokalne systemy żywnościowe. Wydarzenie pokazało, że suwerenność żywnościowa nie jest wyłącznie kwestią produkcji jedzenia, lecz szerokim zagadnieniem obejmującym klimat, zdrowie, planowanie przestrzenne, relacje społeczne, infrastrukturę, edukację, bezpieczeństwo państwa oraz przyszłość pracy w rolnictwie.
2026-06-27
Bezpieczeństwo żywnościowe zaczyna się lokalnie. Trwa cykl warsztatów dla gmin Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii
Jaką rolę mogą odegrać samorządy w budowaniu bezpieczeństwa żywnościowego? Czy żywność może być narzędziem adaptacji do zmiany klimatu, poprawy zdrowia mieszkańców i zwiększania odporności lokalnych społeczności? To właśnie wokół tych pytań koncentruje się realizowany przez Instytut Strategii Żywnościowych „Grunt” cykl warsztatów dla przedstawicieli 41 gmin Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii.
