Odporne miasta w czasach kryzysu – relacja z panelu Kongresu Regeneracja
Współczesne miasta stoją w obliczu narastających kryzysów – od zmian klimatycznych, przez zawirowania geopolityczne, po wyzwania gospodarcze. Jak budować ich odporność? Właśnie na to pytanie próbowali odpowiedzieć eksperci podczas panelu dyskusyjnego „Odporne miasta w czasach kryzysu”, który odbył się 6 września na Kongresie Regeneracja. Wśród panelistów znalazła się prezeska Instytutu Strategii Żywnościowych Grunt, dr Paulina Sobiesiak-Penszko.
Żywność: fundament miejskiej odporności
Dr Paulina Sobiesiak-Penszko przypomniała, że historia miast to w dużej mierze historia troski o żywność. Przez wieki to właśnie systemy zabezpieczenia żywnościowego, takie jak miejskie spichlerze, targi, a nawet „ogrody zwycięstwa” zakładane w czasach wojen, pozwalały miastom funkcjonować i przetrwać.
Jak podkreśliła, choć przez ostatnie dekady temat żywności zszedł na dalszy plan, dziś ponownie musi wrócić do strategicznych dyskusji. Dlaczego? Bo aż 72% Europejczyków mieszka w miastach. To sprawia, że polityka żywnościowa to kluczowy element stabilności społecznej i miejskiej odporności.
Prezeska Instytutu Grunt zaproponowała dwa główne kierunki działania, które mogą wzmocnić bezpieczeństwo żywnościowe miast:
„Ujadalnianie” przestrzeni miejskiej
Chodzi o wprowadzanie do parków, skwerów i innych miejsc publicznych upraw jadalnych, np. drzew owocowych czy krzewów z jadalnymi owocami. Takie działania nie tylko dostarczają żywności, ale też budują więzi społeczne, zwiększają bioróżnorodność i pełnią funkcje edukacyjne. Doskonałym przykładem takiej inicjatywy jest Farma Miejska Wrocław.
Budowanie lokalnych rynków żywnościowych
Miasta mogą wspierać lokalnych producentów poprzez tworzenie odpowiedniej infrastruktury, takiej jak przetwórnie czy centra logistyczne. Kluczowe są też zamówienia publiczne dla szkół czy szpitali oraz promocja lokalnych produktów w gastronomii. Według dr Pauliny Sobiesiak-Penszko to właśnie żywność może stać się „mostem” łączącym miasto i wieś, tworząc nowoczesne sojusze.
Przykład Pleszewa i inne głosy
Podczas panelu dyskutowano również o innych aspektach odporności miast. Izabela Świątek z Urzędu Miasta i Gminy Pleszew pokazała, że nawet niewielkie miasta mogą być liderami innowacji. Pleszew, stawiając na innowacje społeczne, rozwija transport publiczny i politykę mieszkaniową, walcząc z demograficznymi wyzwaniami.
Alicja Wójcik (PLZ Spółdzielnia) podkreśliła rolę spółdzielczości jako narzędzia budowania lokalnej dumy i odporności. Z kolei Antoni Bielewicz (European Climate Foundation) zwrócił uwagę na to, że miasta są kluczowymi aktorami w transformacji klimatycznej, a Dariusz Marcjasz (Euronet Polska) przypomniał o znaczeniu gotowości na kryzysy finansowe, sugerując np. posiadanie zapasu gotówki.
Podsumowanie panelu Odporność miast w czasach kryzysu
Panel na Kongresie Regeneracja pokazał, że odporność miast to kompleksowe zagadnienie, wykraczające poza samą infrastrukturę. To przede wszystkim kwestia świadomej polityki, która obejmuje bezpieczeństwo żywnościowe, budowanie lokalnych społeczności i gotowość na nieprzewidziane wyzwania.
Wnioski są jasne: aby miasta były naprawdę odporne, muszą wrócić do korzeni i docenić strategiczną rolę żywności oraz wzmocnić lokalne sojusze.
Żywność, rolnictwo i my
Interesują cię: bepieczeństwo żywnościowe, lokalne polityki żywnościowe, rolnictwo, krótkie łańcuchy dostaw oraz rozwój lokalnej żywności? Zapisz się do newslettera i bądź na bieżąco z naszymi działaniami!
Zobacz inne aktualności
2026-09-18
Bezpieczeństwo klimatyczne to także bezpieczeństwo żywnościowe. Instytut Grunt podczas Narodowej Debaty w Sejmie
7 września 2026 roku w Sejmie RP odbyła się pierwsza Narodowa Debata o Bezpieczeństwie Klimatycznym Polek i Polaków. W panelu poświęconym obywatelom i gospodarce wystąpiła dr Paulina Sobiesiak-Penszko, prezeska Instytutu Strategii Żywnościowych „Grunt”, która mówiła o wpływie zmiany klimatu na rolnictwo oraz o tym, co powinniśmy zrobić, aby zwiększyć bezpieczeństwo żywnościowe Polski.
2026-08-19
Czy polskie miasta są odporne na kryzysy żywnościowe? Instytut Grunt prowadzi badanie 50 największych miast
Instytut Strategii Żywnościowych Grunt prowadzi badanie odporności polskich miast na kryzysy żywnościowe. Badanie jest realizowane pod patronatem Związku Miast Polskich oraz Unii Metropolii Polskich. Wypełnij ankietę.
2026-08-11
Instytut Grunt: dwa lata pracy nad zmianą systemu żywnościowego
Dwa lata temu powołałyśmy do życia Instytut Strategii Żywnościowych „Grunt”. Dostrzegłyśmy, że w Polsce brakuje organizacji, która patrzyłaby na żywność szeroko, wychodząc poza wąską soczewkę rolnictwa, handlu czy indywidualnych wyborów konsumentów.
2026-07-26
KOMENTARZ: Transformacja rolnictwa trwa. Referendum jej nie zatrzyma
Odrzucenie polityki klimatycznej nie zatrzyma suszy, przymrozków ani ekstremalnych upałów. Prawdziwe pytanie brzmi nie „czy” rolnictwo ma się zmieniać, ale jak przeprowadzić tę zmianę, aby zabezpieczyć produkcję i nie pozostawić rolników samych z jej kosztami.
